نقش پوشش‌های سرامیکی و کاورها در حفاظت بدنه خودرو چیست؟

پوشش‌ های نانو سرامیکی و کاورهای محافظ بدنه ابتدا توسط شرکت‌های مطرح تیونینگ و برای خودروهای لوکس و گران‌قیمت استفاده می‌ شدند؛ اما با توسعه فناوری، این محصولات به مرور وارد بازار عمومی شدند و در دسترس همه قرار گرفتند.

تمیز بودن ظاهر خودرو همیشه برای خودروسازان و مالکان اهمیت داشته است. طی سال‌های اخیر با پیشرفت قابل توجه صنعت خودروسازی و فناوری نانو، انواع واکس‌ تخصصی، پولیش‌ و شوینده‌ های حرفه‌ای برای رفع خط و خش‌های سطحی و ایجاد خاصیت آب‌گریزی وارد بازار شد و مورد استقبال کاربران قرار گرفت. در دهه گذشته، ورود تکنولوژی نانو به حوزه خودرو باعث شد متخصصان بتوانند لایه‌هایی مقاوم ایجاد کنند که نه‌تنها از بدنه خودرو در برابر خراش‌های جزئی محافظت می‌کند، بلکه سطح را آبگریز و در برابر لکه‌ها مقاوم می‌سازد.

مواد، کاورها و اسپری‌های نانو تنها برای بدنه خودرو کاربرد ندارند؛ بلکه برای سطوح مختلف مانند شیشه‌ها (به‌خصوص با فناوری دی‌اکسید تیتانیوم فعال)، قطعات فلزی، بخش‌های پلاستیکی و هر سطحی که نیاز به محافظت داشته باشد نیز قابل استفاده هستند. این ترکیبات با هدف ایجاد خاصیت ضدخش (به‌ویژه در کاورهای سرامیکی)، شستشوی آسان، افزایش آبگریزی، مقاومت در برابر شرایط آب‌وهوایی، کاهش تأثیر اشعه UV و افزایش درخشندگی سطح مورد استفاده قرار می‌گیرند.

برای ایجاد خاصیت آبگریزی، یا سطح به صورت ذاتی با ساختار آبگریز تولید می‌شود یا با کمک کاورها و لایه‌های محافظ این ویژگی به آن افزوده می‌شود. کاورهای بدنه معمولاً در دو نوع رنگی و شفاف عرضه می‌شوند. نوع شفاف که به نانو سرامیک مشهور است، به طور ویژه برای حفاظت از رنگ کارخانه‌ای خودرو به کار می‌رود. طبق استاندارد ISO/TS 80004، نانومواد به دو دسته «نانو شیء» و «نانو ساختار» تقسیم می‌شوند.

اگر ماده‌ای تنها در یکی از ابعاد خود در مقیاس نانو قرار داشته باشد، در دسته نانو‌ شیء قرار می‌گیرد. نانو اشیا شامل سه نوع یک‌بعدی، دوبعدی و سه‌بعدی هستند و روکش‌های نانو در گروه نانو‌ اشیای یک‌بعدی قرار می‌گیرند؛ یعنی فقط در ضخامت دارای ابعاد نانومتری بوده و دو بعد دیگر آن بزرگتر است. اما اگر ضخامت یک پوشش در محدوده میکرون باشد ولی ساختار میکروسکوپی آن ماهیت نانویی داشته باشد، در گروه مواد نانو ساختار طبقه‌بندی می‌شود.

پس از شناخت ویژگی‌های اولیه این فناوری، اکنون باید بررسی کنیم که این لایه‌ها چگونه از خودرو محافظت می‌کنند. پوشش نانو سرامیک در اصل یک پلیمر مایع است که روی بدنه خودرو اعمال شده و با رنگ خودرو پیوند ایجاد می‌کند. نتیجه این فرآیند، شکل‌گیری یک لایه هیدروفوب (آب‌گریز) است که به دلیل ترکیب مواد سرامیکی نیمه‌شفاف با رنگ خودرو، مقاومت بالایی ایجاد می‌کند. برای درک بهتر، لازم است چند اصطلاح رایج این حوزه را بشناسیم:

Hydrophobe (هیدروفوب):
به موادی گفته می‌شود که با ترکیبات غیرقطبی مانند روغن سازگار بوده و با ترکیبات آبدوست مخلوط نمی‌شوند. لایه‌های آبگریز با ایجاد ناهمواری‌های نانومتری روی سطح، از پخش یا نفوذ آب جلوگیری می‌کنند.

Hydrophile (هیدروفیل):
این مواد بر خلاف هیدروفوب، با ترکیبات قطبی مثل آب سازگاری کامل دارند و با مواد آبگریز ترکیب نمی‌شوند.

Wettability (ترشوندگی):
ترشوندگی به توانایی یک سیال مانند آب برای پخش شدن روی سطح در حضور سیال دیگر مثل هوا گفته می‌شود. نمونه شناخته‌شده آن تفاوت رفتار قطره آب و جیوه روی یک سطح مشترک است؛ جیوه کروی‌تر بوده و ترشوندگی کمتری دارد.

مهندسان با الهام از همین ویژگی‌ ها سطوحی فوق‌العاده آبگریز تولید کرده‌اند که ترشوندگی روی آنها تقریباً اتفاق نمی‌افتد. این سطوح باعث می‌شوند آب روی خودرو نماند و به سرعت سر بخورد و از سطح جدا شود.

با وجود تمام مزایای پوشش‌های نانو سرامیکی، انتخاب محصول نامرغوب یا استفاده غیرتخصصی می‌تواند نتیجه‌ای معکوس داشته باشد و حتی به رنگ خودرو آسیب بزند. بنابراین در زمان انتخاب کاور بدنه و اجرای آن، دقت و حساسیت بسیار ضروری است.